Tekst i utdanningskontekst: Teoretiske innganger og analysemetoder

Dette er eit metodekurs for ph.d-kandidatar som har tekstar situerte i ulike utdanningskontekstar som studieobjekt. Kurset søkjer både å gi oversikt over relevante teoretiske tilnærmingar til tekst i kontekst, og å gi kandidatane praktisk øving i og erfaring med ulike typar tekstanalyse.

Overordna perspektiv frå humaniora, som ulike forståingsformer og tolkingskompetanse sett i lys av sosiale og kulturelle kontekstar, dannar bakgrunn for analysearbeidet. Kurset introduserer utvalde tekstteoretiske perspektiv og analytiske tilnærmingar som vil kunne hjelpe kandidatar med ulik fagbakgrunn til å komme inn i tekstbasert empiri, synleggjere innhald og strukturar i tekstane - og såleis gi grunnlag for meir spesifikke faglege og/eller didaktiske studiar og analysar. Fagstoffet blir eksemplifisert gjennom døme frå ulike greiner av tekstforskinga.

Drøfting av deltakarane sin eigen empiri og ulike metodiske tilnærmingar vil stå sentralt i kurset, saman med praktisk analysearbeid, framlegg og diskusjonar. Kurset legg eit vidt tekstomgrep til grunn, som omfattar tekstar i ulike modalitetar (t.d. skriftlege og multimodale, munnlege og digitale tekstar). Døme på aktuell empiri kan t.d. vere:

• Elev- og studenttekstar (frå ulike skulefag og frå elevar med ulik språkleg og kulturell bakgrunn)
• Tekstrespons (munnleg og skriftleg, digital og papirbasert)
• Samtalar/samtaletekstar frå ulike læringskontekstar i ulike fag (t.d. vurdering, rettleiing, planlegging, gruppe- og klassesamtalar)
• Læringsressursar (t.d. lærebøker, ulike typar appar og nettressursar)
• Utdanningspolitiske dokument relaterte til spesifikke læringskontekstar
• Tekstar som grensar til utdanningsfeltet, som barn og unges fritidstekstar og tekstbaserte kommunikasjonsformer av ulike slag (t.d. frå sosiale medium eller spel)

Det er også aktuelt å fokusere på tekstar i prosess, t.d. for å studere elevars språk- og tekstutvikling over tid, eller studere utviklinga av tekstar gjennom ulike fasar i ein skriveprosess.

Aktuelle inngangar til den tekstbaserte empirien kan t.d. vere:

• Språkanalytiske inngangar til tekstanalyse (tekstlingvistikk, grammatikk m.m.)
• Analyse av tekststrukturar (narrative strukturar, argumentstruktur m.m.)
• Analyse av ulike sjangrar og skrivehandlingar
• Samtaleanalyse
• Sosialsemiotisk multimodalitetsanalyse
• Retorisk analyse
• Diskursanalyse

Emnet har eit fleksibelt design, som gjer at gjennomføringa frå gong til gong vil bli tilpassa empirien deltakarane har med seg frå sine respektive doktorgradsprosjekt. Undervisnings- og arbeidsspråket i kurset er norsk/skandinavisk, då det er forventa at ein stor del av empirien er henta frå skandinaviske skulekontekstar.

Emnet vil også inkludere refleksjon rundt etisk bruk av KI i kvalitativ tekstforsking. Studentane vil lære korleis dei skal dokumentere korleis godkjende KI-verktøy eventuelt er brukt i analyseprosessar (f.eks. i annotering, transkripsjon eller mønstergjenkjenning) og i arbeid med eigne tekstar.

Kunnskapar

Kandidaten

• har omfattande kunnskap om ulike typar tekstar som empirisk grunnlag for didaktisk forsking på sitt fagområde
• har omfattande kunnskap om analysemetodar og analyseverktøy som er relevante for tekstar frå sitt fagområde
• har teoretisk kunnskap om språk, tekst og kommunikasjon som kan bidra til utvikling av ulike tekstanalytiske inngangar

Ferdigheiter

Kandidaten

• kan ta i bruk, diskutere, vurdere og tilpasse ulike tekstanalytiske inngangar til empiri frå eige fagfelt
• kan gjennomføre heilskaplege og transparente analysar av ulike typar tekstlege data
• kan drøfte resultat av kvalitative tekstanalysar på kritisk vis, også i lys av utdanningspolitiske føringar og teknologisk utvikling

Generell kompetanse

Kandidaten

• har forståing for kva ulike typar tekstanalysar kan brukast til, både i undervisnings- og læringssamanhengar og i relevante samfunnskontekstar
• har innsikt i korleis ulike teoretiske og analytiske inngangar til aktuelle tekstar kan kaste lys over undervisningspraksisar og læringskontekstar
• kan vurdere behovet for, ta initiativ til og ta i bruk tekstanalyse i nye fag- og utdanningskontekstar

• Introduksjonsforelesingar
• Verkstadarbeid basert på eksempel frå relevant utdanningsforskning og frå studentane sin eigen empiri
• Tekstseminar der studentane legg fram aktuelle fagtekstar og leier gruppediskusjonar
• Medstudentrespons på skriftleg arbeid og munnlege framlegg